Аграгарадок Зачысце знаходзіцца за 30 кіламетраў ад Барысава. Тут ёсць амаль усё для жыцця: школа, дзіцячы садок, урачэбная амбулаторыя, пошта, крама. І пражывае амаль паўтысячы жыхароў. А яшчэ гэта самы “касмічны” населены пункт Барысаўшчыны, бо менавіта тут заканчваў школу і атрымліваў веды сам Уладзімір Кавалёнак. Аднак пра ўсё па парадку.

Ёсць у маленькіх населеных пунктах асаблівае зачараванне: ад цішыні на вуліцах ды лагоднасці мясцовых жыхароў. А пагутарыць з вяскоўцамі пра жыццё заўсёды цікава: яны пра многае могуць расказаць.

Школа – сэрца вёскі

Безумоўна, сэрцам аграгарадка з’яўляецца мясцовая ўстанова адукацыі “Зачысцкі вучэбна-педагагічны комплекс дзіцячы сад-сярэдняя школа Барысаўскага раёна”. Ужо другі год яе ўзначальвае Юрый Ржауцкі. З 16 настаўнікаў гэтай установы амаль усе мясцовыя, педстаж большасці – 35-40 гадоў. І хаця тут усяго 43 вучні, ганарыцца ёсць кім.

Шасцікласніца Алеся Пятровіч адзначана на раённым узроўні за краязнаўчую работу

Напрыклад, зусім нядаўна даследчую работу па краязнаўству шасцікласніцы Алесі Пятровіч адзначылі на раённым узроўні і прапанавалі дзяўчынцы прадстаўляць Барысаўшчыну на рэспубліцы. Разам з настаўніцай Наталляй Камоскай Алеся хадзіла да сталых людей, каб даведацца, якія гульні іх цікавілі, калі былі малыя. Так з’явіліся зборнікі “Карагод народных гульняў” і “Гульнявая вясёлка”.

Прытулак для перасяленцаў

Усё жыццё ў вёсцы круціцца вакол пошты, клуба і крамы. Сюды прыходзяць за пенсіяй, прадуктамі, неабходнымі рэчамі і за навінамі. Тут у абедзенны перапынак мы сустракаем і Ганну Даўцян. Ужо 20 год, як Зачысце стала для яе другой радзімай. Разам з гаспадаром і сынамі яна пераехала ў Беларусь з далёкай Арменіі пасля землятрусу ў Ленінакане.

Для армянкі Ганны Даўцян Зачысце стала другой радзімай

– Спачатку жылі ў Смалявіцкім раёне, потым нам прапанавалі тут кватэру і работу. Не задумваючыся, пераехалі. З таго часу працуем у мясцовай гаспадарцы. Трымаем і асабістую, – прызнаецца жанчына. – Дзеці жывуць у горадзе. Наведваюцца да нас, дапамагаюць. Старэйшы сын таксама працаваў доўгі час тут.  

– І нам Зачысце дало прытулак, – уключаецца ў размову Тамара Максіменка і запрашае зайсці ў госці, – у вёсцы ўсё па-свойску.

Сям’я Тамары прыехала з Данецкай вобласці. У 2014 годзе разам з дзецьмі і ўнукамі яны пасяліліся ў гэтым аграгарадку, дзе дачцэ выдзелілі кватэру і прапанавалі работу. Тут жа ўладкаваліся на працу і ўсе астатнія члены сям’і Максіменкаў. Так «пад адным дахам» размясціліся 16 чалавек: гаспадары, іх чацвёра дзяцей, два зяці і 8 унукаў. Праз некаторы час разляцеліся хто куды.

Сям’я перасяленцаў Максіменкаў

– У Зачысці  засталіся мы з гаспадаром і дачка з сям’ёй. Яна працуе ў дзіцячым садку, зяць – на ферме, унук вучыцца ў школе. Другі ўнук танцуе ў саміх “Харошках” пасля заканчэння Мінскага каледжа мастацтваў, – расказвае Тамара Максіменка. – Мы вельмі ўдзячныя людзям за дапамогу. Калі прыехалі, амаль нічога не мелі. Мясцовыя жыхары падзяліліся, хто чым мог.  Рады ўсяму, што набылі. Многае ўжо і самі зрабілі. Рукі ёсць. А працаваць мы ўмеем. Галоўнае – тут цішыня і спакой, стабільнасць, ёсць работа і заробак. Не страляюць, не бамбяць… Там засталіся нашы родныя, і мы ведаем, як ім цяжка.

Калі ўсё побач

У аграгарадку ўсё знаходзіцца побач. У цэнтры – амбулаторыя, сталовая сельгаспрадпрыемства, Палац культуры, пошта, крама.

Заходзім у амбулаторыю, дзе сустракаем Святлану Патапёнак –памочніка ўрача агульнай практыкі. Тут яна працуе ні многа ні мала 37 год. Мнагадзетная мама. У яе трое дзяцей і ўжо трое ўнукаў. На участку – 903 чалавекі. У штаце амбулаторыі – менш за 10. Дарэчы, урач сюды прыязджае толькі некалькі разоў на тыдзень.

Памочнік урача агульнай практыкі Святлана Патапёнак

На момант нашага візіту пацыентаў не было. І гэта радуе. Ды і, па словах Святланы Васільеўны, успышкі кавіду тут пазбеглі, адзінкавыя выпадкі. Мабыць, таму, што жывуць у аддаленні ад Барысава. 

Пуста і ў Палацы культуры. Па словах Наталлі Камоскі, якая з’яўляецца кіраўніком некалькіх гурткоў, дзеці і дарослыя збіраюцца тут вечарамі. Вязанне кручком і пруткамі, вакал, танцы, мастацкае чытанне, фальклорны гурток… Выбраць занятак па душы можна. Тут ёсць і танцавальны зал, і кіназал, і пакой для заняткаў у вольную часіну. На вясковыя святы і ўвогуле збіраецца ўвесь
аграгарадок.

– Усё ў нас ёсць. Жыві і радуйся. Моладзь зразумець можна. Ёй прыгожага жыцця хочацца. А як па мне, дык лепш за наша Зачысце нічога і няма. Праца ёсць, зямля ёсць, во-зяць усё, абы грошы былі. Вы да нас прыязджайце летам. Убычыце, якая прыгажосць, кветак шмат. Дзеці, унукі прыедуць. Дзіцячы смех будзе паўсюды, – падагульняе Наталля Камоска. 

І праўда, ёсць у маленькіх населеных пунктах сваё зачараванне…

Знакаміты зямляк

Дарэчы, Зачысцкую школу заканчваў і будучы касманаўт Уладзімір Кавалёнак. За 7 км ён хадзіў з вёскі Белае, што на Крупшчыне. У школе існуе музей знакамітага выпускніка. Раней, калі ён прыязджаў у родную вёску, наведваў і школу. Тут шмат яго рэчаў, фотаздымкаў, нават ёсць журнал з адзнакамі Валодзі. Менавіта разам з настаўнікам астраноміі Мікалаем Ціхановічам ён упершыню ўбачыў спадарожнік і вымавіў: “А, паляцяць…” 

Наталля Камоска ў музеі Кавалёнка

– Я была ў 4 класе, калі Кавалёнак адправіўся ў космас. Мы вельмі ганарыліся ім. Наш атрад нават насіў яго імя, – расказвае Наталля Камоска. – У нас з ім былі агульныя настаўнікі. Яны часта ўспаміналі свайго вучня. Расказвалі, якім ён быў далікатным, як пераносіў дзяўчат праз лужы, ніколі не крыўдзіў іх. І хоць быў з вельмі беднай сям’і, змог назбіраць грошай і купіць букецік мімозы сваёй любімай настаўніцы рускай мовы Валянціне Шаметавец.

Моладзь мае кватэры

Дарэчы, мясцовая гаспадарка забяспечыла жыллём многія сем’і. Прычым не толькі перасяленцаў. Ёсць у аграгарадку і моладзь. Нягледзячы на тое, што людзі імкнуцца ў горад, тут жыццё не згасае. У адрозненне ад іншых вёсак, у Зачысці ёсць і  двухпавярховыя дамы. Іх будавалі ў пачатку 1970-х гадоў. У адным з такіх жыве сям’я Настассі і Андрэя Кашко. У іх чацвёра дзетак,  старэйшаму – 11 гадоў, самай малодшай – менш за два месяцы. Андрэй працуе ў мясцовай гаспадарцы  механізатарам, гаспадыня – бібліятэкарам. Насця – барысаўчанка, Андрэй прыехаў з Казахстана 16 гадоў таму.

У сям’і Настассі і Андрэя Кашко чацвёра дзетак

– На той час у Казахстане не плацілі заробленыя грошы, а тут стабільна кожны месяц. Дзяржава выдзеліла нам жыллё. Чаму б не жыць? Зараз будуем кватэру ў горадзе. Марылі пра дом у вёсцы, але не атрымалася. Хаця тут жыць – адно задавальненне. У нас ёсць і гурткі, дзе дзеткі займаюцца пасля ўрокаў, і школа, і дзіцячы садок. Тое, што мала вучняў у класах, лічу, добра. Не трэба рэпетытараў наймаць. Кожнаму дзіцяці ўдзяляецца ўвага. Крама, пошта, урачэбная амбулаторыя, міні-рынак – усё на месцы. А галоўнае – свежае паветра і раздолле для дзетвары, – заключае маладая гаспадыня.

Ганна МЕРКУШЭВІЧ, фота Юрыя АБРОСЬКІНА

image_pdfimage_print
Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
21